Anlaşmalı Boşanma Sürecinde En Çok Merak Edilen Konular

1. Duruşmaya gitmek zorunda mıyım, avukatım benim yerime katılabilir mi?

• Vekaletname vermiş olsanız dahi duruşmaya bizzat katılmanız kanuni bir zorunluluktur. Türk Medeni Kanunu uyarınca hâkim, tarafların anlaşma şartlarını serbest iradeleriyle kabul edip etmediklerini doğrudan gözlemlemek ve bizzat dinlemek zorundadır. Eşlerden birinin dahi duruşmaya katılmaması halinde dava anlaşmalı olarak sonuçlandırılamaz, çekişmeli boşanma usulüne döner.

2. Dava ne kadar sürede sonuçlanır, tek celsede biter mi?

• Gerekli tüm evraklar ve anlaşmalı boşanma protokolü eksiksiz hazırlandığı takdirde dava kural olarak tek celsede karara bağlanır.
• Mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olarak duruşma günü genellikle dava açıldıktan kısa bir süre sonrasına verilir. Duruşmada karar verildikten sonra gerekçeli kararın yazılması, taraflara tebliği ve kanun yolundan feragat edilmesiyle birlikte boşanma kararı kısa sürede kesinleşir.

3. Evliliğimiz bir yılı doldurmadıysa anlaşmalı boşanabilir miyiz?

• Kanun açıkça evlilik tarihinden itibaren en az 1 yıllık sürenin dolmuş olmasını aramaktadır. Resmi nikâhın üzerinden bir yıl geçmemişse anlaşmalı boşanma davası açılamaz.
• Bu durumdaki çiftlerin boşanabilmesi için çekişmeli boşanma davası açılması ve davanın diğer eş tarafından kabul edilmesi veya boşanma sebeplerinin delillerle mahkemeye sunulması gerekir. Dava her ne kadar çekişmeli de açılsa taraflar arasında anlaşma söz konusu olduğundan kısa sürede boşanma gerçekleşir.

4. Duruşma gününe kadar veya duruşma anında anlaşmaktan vazgeçebilir miyim?

• Anlaşmalı boşanma iradesi duruşma anında hâkim huzurunda sözlü olarak onaylanana kadar bağlayıcı değildir.
• Protokol imzalanmış olsa dahi, eşlerden biri duruşma gününe kadar veya bizzat duruşma esnasında şartları kabul etmediğini beyan ederek anlaşmadan vazgeçebilir.
• Bu durumda mahkeme davayı reddetmez; taraflara delillerini sunmaları için süre vererek süreci çekişmeli boşanma davası olarak sürdürür.

5. Protokolde tazminat istemediğimi belirttikten sonra ileride dava açabilir miyim? Boşandıktan sonra aldatıldığımı öğrenirsem tazminat isteyebilir miyim?

• Protokolde boşanmaya bağlı maddi-manevi tazminattan açıkça feragat edilmişse, kural olarak Aile Mahkemesinde boşanma gerekçesiyle yeniden tazminat davası açılamaz.
• Ancak burada çok önemli bir istisna bulunmaktadır: Evlilik devam ederken gerçekleşen aldatma (sadakatsizlik) eylemi anlaşmalı boşanma kesinleştikten sonra öğrenilmişse; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları uyarınca, boşanma davasından bağımsız olarak Asliye Hukuk Mahkemesinde “haksız fiil nedeniyle kişilik haklarına saldırı” gerekçesiyle genel hükümlere göre manevi tazminat davası açılması mümkündür.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2493 K. 2021/108 T. 18.02.2021 “O hâlde; boşanma kararının kesinleşmesinden sonra varlığı anlaşılan vakıaya dayalı olarak açılan davanın, TMK’nın 178 ve 174/2 maddeleri uyarınca boşanma davasının feri niteliğindeki manevi tazminat davası olarak kabulü mümkün olmayıp, dava TBK’nın genel hükümleri uyarınca haksız eylemden kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Nitekim davacı da haksız fiil nedenine dayalı olarak tazminat talep etmiş olup, tazminat istemini yasal süresi içerisinde ileri sürmüştür. Bu hâlde; mahkemece yapılması gereken iş, boşanmanın feri niteliğinde bulunmayan manevi tazminat istemini genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla inceleyerek sonucu uyarınca bir karar vermekten ibarettir.” 

6. Protokolde nafaka istemediğimi belirttikten sonra ileride dava açabilir miyim?

• Protokolde yoksulluk nafakasından ( eşe bağlanan nafaka) açıkça feragat edilmiş ve bu şartlarla boşanma kesinleşmişse, sonradan nafaka talep edilmesi mümkün değildir.
• Ancak ortak çocuklar için ödenen iştirak nafakası çocuğun üstün yararına ve kamu düzenine ilişkin olduğundan, değişen hayat şartları, eğitim giderleri ve enflasyon karşısında ilerleyen yıllarda her zaman nafaka bağlanması veya artırılması davası açılabilir.  

7. Çocukların velayeti ve görüşme günleri nasıl belirlenir?

• Velayetin kime verileceği eşler arasında serbestçe kararlaştırılabilir; hatta şartları oluştuğunda ve mahkeme uygun gördüğünde ortak velayet modeli de benimsenebilir.
• Ancak hâkim, çocukların menfaatini doğrudan gözetmekle yükümlüdür. Protokolde çocukla kurulacak kişisel ilişki gün ve saatlerinin belirsiz bırakılması veya çocuğun gelişimini olumsuz etkileyecek düzenlemeler yapılması halinde hâkim protokole müdahale edebilir ve gerekli düzeltmeler yapılmadan boşanmaya hükmetmez.

8. Düğünde takılan ziynet eşyaları ve mal paylaşımı protokolde yer almak zorunda mı?

• Anlaşmalı boşanmanın kabulü için boşanmanın mali sonuçları (tazminat ve nafaka) ile çocukların durumunun karara bağlanması zorunludur; ancak mal rejiminin tasfiyesi ve ziynet eşyalarının paylaşımı zorunlu bir boşanma unsuru değildir.
• Buna karşın, boşanma sonrasında yeni bir dava ile karşılaşmamak adına ziynet eşyalarının, gayrimenkullerin ve araçların kime kalacağının protokolde açıkça yazılması ve karşılıklı ibralaşma yapılması tarafların hukuki güvenliği açısından büyük önem taşır.

9. Boşandıktan sonra nüfus kayıtları ne zaman güncellenir ve kimlik ne zaman değişir?

• Hâkimin duruşmada sözlü olarak boşanmaya karar vermesi nüfus kaydının anında değiştiği anlamına gelmez. Mahkeme kaleminin gerekçeli kararı yazmasının ardından tarafların istinaftan feragat etmesiyle karar kesinleşir.
• Kesinleşen hüküm mahkemece resen ilgili Nüfus Müdürlüğüne elektronik ortamda iletilir; sisteme tescil edildikten sonra taraflar yeni kimlik kartlarını alabilirler.
• Hak ve menfaatlerin kalıcı olarak korunabilmesi ve sonradan telafisi güç uyuşmazlıklar yaşanmaması adına protokol şartlarının hazırlanmasında bir Boşanma Avukatından destek alınması önerilir.